Şâfiî Mezhebi ve İmam Şâfiî Kronolojisi

Hadis ekolü ile Rey ekolünün fıkhi bir sentezini yaparak İslam hukuk metodolojisini (Fıkıh Usulü) müstakil bir bilim dalı olarak ilk kez kuran Şâfiîlik; Hicaz, Irak ve Mısır çizgisi üzerinde olgunlaşmış sistemli bir hukuk okuludur.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

• Kurucunun Doğumu: H. 150 / M. 767 (Gazze – İmam Ebû Hanîfe’nin vefat ettiği yıl)
• el-Risâle’nin Yazılması (Usulün Doğuşu): H. 195 / M. 811 (Bağdat – Mezhebin ilk dönemi “Mezheb-i Kadîm”)
• Mısır Dönemi ve Mezheb-i Cedîd: H. 199 – 204 / M. 815 – 820 (Mezhebin son ve kalıcı fıkhi revizyonu)
• Vefatı: H. 29 Recep 204 / M. 20 Ocak 820 (Kahire)

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

• Fıkıh Usulünün Mucidi: İmam Şâfiî (Muhammed b. İdrîs), İslam tarihinde hukukun kaynaklarını (Kitap, Sünnet, İcmâ, Kıyas) hiyerarşik bir düzene oturtan ve dünyadaki ilk hukuk metodolojisi kitabı olan er-Risâle‘yi yazan dehadır.
• Sünnetin Müdafaası: Dönemindeki sünneti/hadisi devre dışı bırakmak isteyen bazı akımlara karşı hadislerin dindeki bağlayıcılığını akademik olarak ispat ettiği için kendisine “Nâsırü’s-Sünne” (Sünnetin Yardımcısı) unvanı verilmiştir.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

• Kitâbül-Üm ve Şâfiî Hukuk Külliyatı: İmamın Mısır dönemindeki görüşlerini içeren dev fıkıh ansiklopedisi el-Üm, mukayeseli hukukun en temel kaynaklarından biridir.
• Nizamiye Medreseleri Resmi Müfredatı: Büyük Selçuklu Veziri Nizâmülmülk’ün Bağdat, Nişabur ve İsfahan’da kurduğu dünya tarihinin ilk sistemli üniversiteleri olan Nizamiye Medreseleri, Şâfiî fıkhı ve usulü esasına göre eğitim vermiştir. İmam Gazâlî ve Cüveynî gibi dev alimler bu kurumlarda yetişmiştir.

KAYNAKÇA

• Kandıra, Abdullah (2010). “Şâfiî”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 38, ss. 223-233.
• Koca, Ferhat (2010). “Şâfiî Mezhebi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 38, ss. 233-251.

KAYNAK: islamvetarih.com