İslam dini, Müslümanın sadece hayatına değil, vefatından sonraki ebediyet yolculuğuna ve geride bıraktığı bedenine de muazzam bir hürmet gösterilmesini emreder. Bir Müslüman vefat ettiğinde, geride kalan ümmetin üzerine düşen en büyük dini ve hukuki vazife, cenazenin yıkanması, kefenlenmesi ve ardından Cenaze Namazının kılınarak dualarla defnedilmesidir.
Cenaze namazının fıkhî hükmü Farz-ı Kifâyedir; yani toplumdan birkaç kişinin bu namazı kılmasıyla diğer tüm Müslümanlardan bu sorumluluk düşer. Eğer bir bölgede bir Müslümanın cenaze namazını hiç kimse kılmazsa, o bölgedeki tüm Müslümanlar günahkar olur. Cenaze namazı, diğer namazlardan farklı olarak rükû ve secdesi olmayan, tamamen ayakta ifa edilen tek rüknü kıyam olan bir dua namazıdır.
Namazın sıhhat şartı, cenazenin Müslüman olması, yıkanıp temizlenmesi ve cemaatin önünde musalla taşına konulmuş olmasıdır. Cenaze namazı 4 tekbir ile kılınır. İlk tekbirden sonra Sübhaneke (ve celle senâük eklenerek), ikinci tekbirden sonra Salli-Barik duaları, üçüncü tekbirden sonra cenaze duası (bilmeyenler Kunut veya Rabbena okuyabilir) okunur, dördüncü tekbirin ardından sağa ve sola selam verilerek namaz bitirilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Cenaze namazı abdestsiz veya teyemmümle kılınabilir mi?
- Cevap: Cenaze namazı için de abdest almak farzdır, abdestsiz kılınmaz. Ancak cenaze namazı kaçırmak üzere olan ve abdest almaya kalkarsa namazın tamamen biteceğini (kazasının olmadığını) anlayan bir kişi, anında teyemmüm ederek cenaze namazına yetişebilir; bu fıkhen meşru bir ruhsattır.
- Soru 2: Gıyabi cenaze namazı kılmak fıkhen caiz midir? Mezheplerin farkı nedir?
- Cevap: Hanefî mezhebine göre cenazenin namaz kılınacak mekanda cemaatin önünde hazır bulunması şarttır; bu yüzden gıyabi cenaze namazı caiz değildir. Şâfiî mezhebine göre ise başka bir memlekette vefat eden veya cenazesi bulunamayan (denizde kaybolan vb.) Müslümanlar için gıyabi cenaze namazı kılınması caiz ve sünnettir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Cenaze Namazı” maddesi, Cilt 7, s. 360-365.
- Zeylaî, Tebyînü’l-Hakāik fî Şerhi Kenzi’d-Dekāik, Cenaze Bölümü.
KAYNAK: islamvetarih.com
