İslam aile hukuku, neslin saflığını korumak, biyolojik ve genetik tahrifatların önüne geçmek adına evlenilmesi ebediyen yasak olan akrabalık sınırlarını (mahremleri) çok kesin hatlarla çizmiştir. Bu engeller sadece kan bağıyla (nesep) veya evlilik yoluyla (sıhriyet) oluşmaz; aynı zamanda tamamen İslami bir müessese olan Süt Hısımlığı (Radâ’) yoluyla da gerçekleşir. Süt hısımlığı, bir bebeğin ilk iki yaş dâhilinde öz annesinden başka bir kadının sütünü emmesiyle oluşan şer’i bağdır.
Fıkıhta bebek, emdiği kadının fıkhî olarak öz evladı hükmüne geçer. Süt emen çocuk ile sütanne, sütbaba ve o kadının öz çocukları (sütkardeşler) arasında ebedi bir evlilik engeli (mahremiyet) doğar. Nesep (kan) bağıyla evlenilmesi yasak olan kimler varsa (anne, kız kardeş, hala, teyze, yeğen vb.), süt yoluyla da onların tamamıyla evlenmek kesinlikle haram kılınmıştır. Bu nedenle İslam fıkhı, çocukların kimden süt emdiğinin aileler tarafından mutlaka kayıt altına alınmasını ve bilinmesini farz/vacip derecesinde hayati bir sorumluluk olarak kabul etmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Bir çocuğun sütkardeşiyle evlenememesi için kaç defa veya ne kadar süt emmiş olması gerekir?
- Cevap: Hanefî mezhebine göre, iki yaşını doldurmamış bir bebeğin sütannenin göğsünden tek bir damla bile emmesi, süt hısımlığının kurulması ve evlilik engelinin doğması için yeterlidir. Şâfiî mezhebine göre ise süt bağının oluşabilmesi için bebeğin doyarak ve ayrı ayrı zamanlarda en az 5 doyumluk rekat/defa emmesi şarttır.
- Soru 2: Süt emme yaşının üst sınırı fıkhen kaç yaştır? Büyük çocukların emmesi bağ oluşturur mu?
- Cevap: İslam hukukçularının çoğunluğuna ve Kur’an ayetlerine göre süt emme süresinin üst sınırı bebek doğduktan itibaren iki yaştır (24 ay). İki yaşını doldurmuş, normal gıdaya geçmiş büyük bir çocuğun veya yetişkinin bir kadının sütünü içmesiyle fıkhî olarak süt kardeşliği veya süt hısımlığı kesinlikle kurulmaz ve evlilik engeli doğmaz.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Radâ’” maddesi, Cilt 34, s. 385-391.
- İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Radâ’ (Süt Emzirme) Babı.
KAYNAK: islamvetarih.com
