İslam hukukunda temizliğin ve ibadetlerin geçerliliğinin en temel vasıtası sudur. Fıkıh literatüründe sular, temizleme güçlerine ve niteliklerine göre çok sıkı bir tasnife tabi tutulur. Çünkü her su ile abdest veya gusül alınamaz, her su maddi pislikleri temizlemede kullanılamaz. Fıkıhta sular ilk olarak yaratılışındaki tabii vasıflarını koruyan Mutlak Sular ve içine başka maddelerin karışmasıyla tabii yapısı değişen Mukayyet Sular olmak üzere ikiye ayrılır.
Mutlak sular; yağmur, kar, deniz, nehir, kaynak ve kuyu sularıdır. Bu suların asıl hükmü, hem kendilerinin temiz olması hem de başka şeyleri temizleyebilme (tahûr) özelliğine sahip olmasıdır. Mukayyet sular ise gül suyu, meyve suları veya içine un, sabun gibi temiz maddelerin karışıp akıcılığını ve adını değiştirdiği sulardır. Mukayyet sularla maddi pislikler temizlenebilse de, hadesten taharet (abdest ve gusül) kesinlikle caiz değildir.
Mutlak sular da kendi içinde dört gruba ayrılır: Hem temiz hem temizleyici olan sular, temiz olmakla birlikte kullanılması mekruh olan sular (kedinin içtiği su gibi), temiz olup temizleyici olmayan sular (müstamel / kullanılmış su) ve içine necaset düştüğü için necis hale gelen sular. Bir suya necaset düştüğünde, eğer o su “durgun ve küçük su” ise rengi ve kokusu değişmese bile necis olur. Büyük su (akarsu veya geniş havuzlar) ise ancak necasetin rengi, kokusu veya tadı suya geçtiğinde necis kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Abdest alırken vücudumuzdan süzülen sular (Müstamel Su) ile yeniden abdest alınabilir mi?
- Cevap: Hayır, alınamaz. Hadesten taharet (abdest veya gusül) amacıyla vücutta kullanılıp ayrılan sulara fıkıhta “müstamel su” denir. Bu su kendisi itibarıyla temizdir, elbiseye bulaşırsa kirletmez; ancak temizleyici vasfını kaybettiği için onunla ikinci kez abdest veya gusül alınamaz.
- Soru 2: İçine kuşların veya evcil hayvanların dışkısı düşen kuyu suyu ile abdest alınır mı?
- Cevap: Eti yenen kuşların (güvercin, serçe vb.) dışkısı fıkhen necis sayılmadığı için kuyu suyunu bozmaz. Ancak kedi, köpek gibi hayvanların pisliği kuyuya düşerse su necis olur. Kuyunun fıkhî ölçülere göre temizlenmesi ve belirli miktarda suyunun boşaltılması gerekir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Su” maddesi, Cilt 37, s. 427-432.
- Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Sular Bölümü.
KAYNAK: islamvetarih.com
