Sıffîn Savaşı’ndaki Hakem Olayı’na tepki olarak doğan Haricîlik; İslam dünyasında ana gövdeden kopan, aşırı lafızcı (tekstüalist) ve radikal yaklaşımlarıyla kelam ve siyaset tarihinin ilk muhalif fırkasıdır.
KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)
- Fırkanın Doğuşu (Harûra’ya Çekilme): H. 37 / M. 657 (Sıffîn Savaşı sonrası)
- Nehrevân Savaşı: H. 38 / M. 658 (Hz. Ali’nin Haricî ordusunu tasfiye etmesi)
- İbâzıyye Ekolünün Olgunlaşması: H. 1. Yüzyıl sonu / M. 8. Yüzyıl başı.
OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ
- Büyük Günah (Mürtekib-i Kebîre) Teorisi: Günah işleyen her Müslümanı dinden çıkmış (kâfir) kabul eden ve devlet başkanına isyanı dini bir rükn haline getiren aşırılıkçı akımın öncüleridir.
- Hz. Ali Suikastı: İslam toplumunu kaosa sürükleyen süreçte Hz. Ali’yi Kûfe’de şehit eden Abdurrahman b. Mülcem bu fırkaya mensuptur.
KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- İbâzîlik Mirası (Ilımlı Haricîlik): Haricîliğin günümüze kadar ulaşan tek ılımlı kolu olan İbâzıyye, Umman ve Kuzey Afrika’da (Cezayir-Tunus sınırında) varlığını sürdürmekte ve kendi özgün fıkıh-itikat külliyatını korumaktadır.
KAYNAKÇA
- Öz, Mustafa (1997). “Hâricîler”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 16, ss. 169-175.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Haricîlik ve İslam Tarihindeki İlk Siyasi-İtikadî Bölünme Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 4, 2026 at 00:21. https://islamvetarih.com/haricilik-ve-islam-tarihindeki-ilk-siyasi-itikadi-bolunme-kronolojisi/.