14.5 C
Mersin
19 Kasım 2026
MEZHEPLERİ TARİHİ KRONOLOJİSİ

Haricîlik ve İslam Tarihindeki İlk Siyasi-İtikadî Bölünme Kronolojisi

Sıffîn Savaşı’ndaki Hakem Olayı’na tepki olarak doğan Haricîlik; İslam dünyasında ana gövdeden kopan, aşırı lafızcı (tekstüalist) ve radikal yaklaşımlarıyla kelam ve siyaset tarihinin ilk muhalif fırkasıdır.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

  • Fırkanın Doğuşu (Harûra’ya Çekilme): H. 37 / M. 657 (Sıffîn Savaşı sonrası)
  • Nehrevân Savaşı: H. 38 / M. 658 (Hz. Ali’nin Haricî ordusunu tasfiye etmesi)
  • İbâzıyye Ekolünün Olgunlaşması: H. 1. Yüzyıl sonu / M. 8. Yüzyıl başı.

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

  • Büyük Günah (Mürtekib-i Kebîre) Teorisi: Günah işleyen her Müslümanı dinden çıkmış (kâfir) kabul eden ve devlet başkanına isyanı dini bir rükn haline getiren aşırılıkçı akımın öncüleridir.
  • Hz. Ali Suikastı: İslam toplumunu kaosa sürükleyen süreçte Hz. Ali’yi Kûfe’de şehit eden Abdurrahman b. Mülcem bu fırkaya mensuptur.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

  • İbâzîlik Mirası (Ilımlı Haricîlik): Haricîliğin günümüze kadar ulaşan tek ılımlı kolu olan İbâzıyye, Umman ve Kuzey Afrika’da (Cezayir-Tunus sınırında) varlığını sürdürmekte ve kendi özgün fıkıh-itikat külliyatını korumaktadır.

KAYNAKÇA

  • Öz, Mustafa (1997). “Hâricîler”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 16, ss. 169-175.
    KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Haricîlik ve İslam Tarihindeki İlk Siyasi-İtikadî Bölünme Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Kasım 19, 2026 at 02:40. https://islamvetarih.com/haricilik-ve-islam-tarihindeki-ilk-siyasi-itikadi-bolunme-kronolojisi/.

İlgili Yazılar

Eş’arîlik ve İmam Ebû’l-Hasan el-Eş’arî Kronolojisi

Celal Yağmur

Mâlikî Mezhebi ve İmam Mâlik b. Enes Kronolojisi

Celal Yağmur

Hanefî Mezhebi ve İmam Ebû Hanîfe Kronolojisi

Celal Yağmur

Bu web sitesi deneyiminizi iyileştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bunu kabul ettiğinizi varsayıyoruz, ancak isterseniz çerez kullanımını reddedebilirsiniz. Kabul Et Daha Fazla Oku