Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadislerine ek olarak, sünnetin canlı bir pratik olarak yaşandığı Medine halkının ameline (yaşayışına) hukuki bir kaynak olarak en büyük değeri veren Mâlikîlik; Hicaz ve Kuzey Afrika başta olmak üzere Endülüs medeniyetinin de yegane fıkhi omurgasını oluşturan mezheptir.
KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)
- Kurucunun Doğumu: H. 93 / M. 711 (Medine)
- el-Muvatta’nın Kaleme Alınması: H. 140 – 150 / M. 757 – 767 yılları arası (İslam tarihinin ilk hadis/fıkıh eseri)
- Siyasi Mihne (Eziyet) Olayı: H. 147 / M. 764 (Abbâsî valisine karşı zorla biatın geçersizliğini savunduğu için kırbaçlanması)
- Vefatı: H. 11 Rebiülevvel 179 / M. 7 Haziran 795 (Medine – Cennetü’l-Bakî Mezarlığı)
OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ
- “Dârü’l-Hicre İmamı”: İmam Mâlik hayatı boyunca Medine’den hiç ayrılmamış, Hz. Peygamber’in bastığı topraklara saygısından ötürü Medine içinde bineğe dahi binmemiştir. Sünnetin ve fıkhın Medine merkezli saf halini muhafaza etmiştir.
- Medine Ehlinin Ameli İstidlali: İslam hukukuna “Medine halkının ortak yaşayışı” (Amel-i ehl-i Medîne) kavramını sokmuş; bunu, tek bir kişinin naklettiği (âhad) hadislerden daha güvenilir bir sünnet kaynağı kabul etmiştir.
KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- el-Muvatta’nın Tarihsel Etkisi: Abbasi Halifesi Mansûr ve Hârûnürreşîd, el-Muvatta‘yı devletin resmi kanunnamesi yapmak ve Kabe’ye asarak tüm ülkeyi bu hukuka uymaya zorlamak istemiş; ancak İmam Mâlik, “Her bölgeye ulaşan bir ilim ve sahabe mirası vardır, insanları zorlamayalım” diyerek fıkhi çoğulculuğu ve hukuk özgürlüğünü korumuştur.
- Kuzey Afrika ve Endülüs Hukuk Düzeni: Mezhep, talebeleri (özellikle Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî) aracılığıyla Kuzey Afrika (Mağrib) coğrafyasına ve Endülüs Emevî Devleti’ne taşınmış; buralarda resmi devlet hukuku olarak asırlarca uygulanmıştır.
KAYNAKÇA
- Muranyi, Miklos (2003). “Mâlik b. Enes”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 27, ss. 487-495.
- Koca, Ferhat (2003). “Mâlikî Mezhebi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 27, ss. 495-507.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Mâlikî Mezhebi ve İmam Mâlik b. Enes Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 3, 2026 at 00:55. https://islamvetarih.com/maliki-mezhebi-ve-imam-malik-b-enes-kronolojisi/.
