Hanbelî Mezhebi ve İmam Ahmed b. Hanbel Kronolojisi

Hadis ekolünün ve selef akidesinin fıkhi altyapısını kuran Hanbelîlik; kelami tartışmalardan uzak, nassa (Ayet ve Hadis) sıkı sıkıya bağlı, özellikle İslam dünyasının körfez havzasında etkili olan büyük fıkıh okuludur.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

• Kurucunun Doğumu: H. 164 / M. 780 (Bağdat)
• Mihne (Kur’an’ın Mahluk Olması) İşkenceleri: H. 218 – 232 / M. 833 – 847 (Abbâsî halifelerinin baskı dönemi)
• Mezhebin Kurumsallaşması: H. 3. Yüzyıl ortaları.
• Vefatı: H. 241 / M. 855 (Bağdat – Cenazesine yüz binlerce kişinin katıldığı tarihi gün)

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

• Mihne Karşısında Dik Duruş: Abbâsî halifeleri Me’mûn, Mu’tasım ve Vâsık’ın Mutezile akidesini devlet zoruyla dayatıp “Kur’an mahluktur (yaratılmıştır)” dedirtme politikasına karşı canı pahasına direnmiş, zindanlarda kırbaçlanmasına rağmen Sünni akideyi korumuştur.
• el-Müsned Mirası: İslam tarihinin en hacimli ve güvenilir hadis külliyatlarından biri olan 30.000’i aşkın hadis barındıran el-Müsned‘i telif etmiştir.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

• Katı Usul ve Fıkhi Esneklik: Fıkıhta zayıf hadisi bile şahsi kıyasa tercih eden bir usul geliştirmiştir. Eserleri ve talebeleri (özellikle Ebû Bekir el-Hallâl) aracılığıyla mezhep bağımsız bir fıkıh okulu olarak tescillenmiştir.

KAYNAKÇA

• Melçert, Christopher (1989). “Ahmed b. Hanbel”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 2, ss. 75-80.
  KAYNAK: islamvetarih.com