Endülüs’ün Fethi ve Kurtuba Emirliği Kronolojisi

Tarık b. Ziyad komutasındaki İslam ordularının Avrupa kıtasına adımıyla başlayan Endülüs medeniyeti; vizyoner liderlik, bilimsel serbestiyet ve mimari ihtişamıyla İslam düşüncesini batı dünyasının eşiğine taşımıştır.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

• Endülüs’ün Fethi (Guadalete Savaşı): H. 92 / M. 711 (Tarık b. Ziyad’ın Vizigotları mağlup etmesi)
• Kurtuba Emirliği’nin Kurulması: H. 138 / M. 756 (I. Abdurrahman’ın Şam’dan kaçarak hanedanı kurması)
• Kurtuba Ulu Camii’nin İnşası: M. 786 (I. Abdurrahman dönemi başlangıcı)
• Emirliğin Sona Ermesi: H. 316 / M. 929 (III. Abdurrahman’ın halifelik ilanına kadar geçen süreç)

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

• Avrupa’da İslam Hakimiyeti: Vizigot Krallığı’nın adaletsiz yönetiminden bıkan yerel halkın da desteğiyle Müslümanlar, İber Yarımadası’nı (İspanya ve Portekiz) çok kısa bir sürede fethederek asırlarca sürecek bir medeniyet havzası kurmuştur.
• I. Abdurrahman (Dâhil): Abbâsî katliamından kurtularak Kuzey Afrika üzerinden İspanya’ya geçen ve orada sıfırdan bağımsız bir devlet kuran “Endülüs’ün Ankası” lakaplı dehadır.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

• Kurtuba’nın İlim Merkezine Dönüşmesi: Şehir tam anlamıyla hastaneler, kütüphaneler ve medreselerle donatılmış, döneminde Avrupa karanlık çağ yaşarken Kurtuba sokakları fenerlerle aydınlatılan, kanalizasyon altyapısı olan tek dünya metropolü olmuştur.
• Mimarî Devrim: At nalı kemerleri, çift katlı sütun sistemleri ve mermer işçiliğiyle dünya mimarlık tarihinin başyapıtlarından biri olan Kurtuba Ulu Camii inşa edilmeye başlanmıştır.

KAYNAKÇA

• Özdemir, Mehmet (1995). “Endülüs”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 11, ss. 211-225.
• Yiğit, İsmail (2002). “Endülüs Emevîleri”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 26, ss. 222-224.

KAYNAK: islamvetarih.com