ANADOLU’DAN DÜNYAYA ÜFLENEN İLAHİ NEFES: MEVLÂNA CELÂLEDDÎN-I RÛMÎ (K.S.)
İslam medeniyetinin ve tasavvuf dünyasının, sınırları, dilleri ve dinleri aşarak tüm insanlığı kucaklayan en evrensel maneviyat mimarı Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’dir. 13. yüzyılda, bugünkü Afganistan sınırları içinde yer alan Belh şehrinde dünyaya gelen Mevlânâ, Moğol istilasının yarattığı dehşet ve göç dalgası önünde ailesiyle birlikte Anadolu’ya (Rûm diyarına) gelmiş ve ömrünün büyük kısmını Konya’da geçirmiştir. O, sadece bir şair veya mütefekkir değil; insan ruhunun derinliklerini ilahi aşkla tedavi eden, celali aşka, kesreti vahdete dönüştüren muazzam bir gönül sultanıdır.
Medresedeki Büyük Alimden Şems’in Pervanesine
Mevlânâ, babası Sultanü’l-Ulemâ Bahâeddin Veled’in vefatının ardından Konya’da dini ilimlerin zirvesine çıkmış, etrafında yüzlerce talebesi olan, fetva veren, saygın bir medrese hocası ve fıkıh alimiydi. Ancak onun bu düz ve parlak hayatı, 1244 yılında Konya’ya gelen gizemli bir derviş olan Şems-i Tebrîzî ile karşılaşmasıyla tamamen altüst oldu.
Şems, Mevlânâ’nın kitaplar satırlarında aradığı bilginin, kalbi bir aşk yangınına dönüşmesini sağlayan ilahi bir kıvılcımdı. Şems ile yaptığı o derin ve gizemli sohbetlerin ardından Mevlânâ, medreseyi, dersi ve fetvayı bıraktı; sarsıcı bir ilahi aşkın pervanesi haline geldi. Şems’in ansızın ortadan kaybolması veya öldürülmesinin ardından yaşadığı o devasa ayrılık acısı, onu susturmak yerine, kıyamete kadar insanlığın ruhunu eritecek olan muazzam şiirlerin ve gazellerin fışkırmasına yol açtı. Şems’ten sonra feryat eden ney, Mevlânâ’nın bizzat kendisiydi.
Gönüllerin Kur’an’ı: Mesnevî
Mevlânâ’nın tasavvuf dünyasına ve dünya edebiyatına bıraktığı en büyük anıtsal miras 26 bin beyitlik devasa eseri **”Mesnevî”**dir. Talebesi Hüsameddin Çelebi’nin ısrarıyla kaleme alınan bu eser, İslam tasavvufunun, ahlakının, fıkıh ve kelam sırlarının hikayeler, meseller ve derin felsefi metaforlarla anlatıldığı muazzam bir okyanustur. Doğulu ve Batılı birçok alim, Mesnevî için “Farsça yazılmış Kur’an tefsiri” nitelemesini yapmıştır. Mevlânâ, Mesnevî’de insanın asıl vatanından (Allah’tan) kopup bu dünyaya düşen bir “ney” gibi nasıl acıyla inlediğini ve yeniden o kaynağa dönmenin yollarını anlatır.
Mevlânâ’nın felsefesi, insanı günahı, hatası ve ırkı ne olursa olsun mutlak bir şefkatle kabul etme üzerine kuruludur. Onun adıyla özdeşleşen “Gel, gel, ne olursan ol yine gel” çağrısı, İslam’ın evrensel merhametinin dünyaya ilanıdır. O, ölümü bir yok oluş değil, ruhun sevgiliye (Allah’a) kavuştuğu düğün gecesi (Şeb-i Arûs) olarak görmüştür. 17 Aralık 1273 yılında Konya’da vefat eden Mevlânâ’nın Yeşil Türbesi (Kubbe-i Hadra), bugün hala dünyanın her yerinden gelen farklı din ve kültürden milyonlarca insanın ruhsal sığınağı ve kalbi arınma merkezidir.
Kaynak: islamvetarih.com
