Mali ibadetlerin şahı ve İslam’ın sosyal adalet köprüsü olan zekat, dinen zengin sayılan bir Müslümanın, yıldan yıla malının belirli bir kısmını (genellikle kırkta birini yani %2.5) Kur’an’da belirtilen muhtaç sınıflara Allah rızası için vermesidir. Zekat, toplumsal haseti önleyen, fakirliği bitiren ve servetin tek bir elde toplanmasını engelleyen muazzam bir iktisadi emniyet supabıdır.
Bir kimsenin zekat vermekle yükümlü olabilmesi için temel ihtiyaçlarının ve borçlarının dışında nisap miktarı (80.18 gram altın veya buna eşdeğer para/ticaret malı) mala sahip olması ve bu malın üzerinden tam bir kameri yılın geçmiş olması (havelân-ı havl) şarttır. Zekat verilecek malların artıcı (nâmî) özellikte olması gerekir; oturulan ev, binilen araba ve evde kullanılan eşyalar için zekat verilmez. Altın, gümüş, nakit para ve ticaret mallarından %2.5 oranında zekat verilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Kimlere zekat verilebilir, kimlere kesinlikle zekat verilmesi caiz değildir?
- Cevap: Tevbe Suresi 60. ayete göre fakirlere, miskinlere, borçlulara zekat verilebilir. Ancak kişi kendi usûl ve fürûuna yani annesine, babasına, dedesine, çocuklarına, torunlarına ve zengin eşine kesinlikle zekat veremez.
- Soru 2: Ticaret mallarının zekatı hesaplanırken maliyet bedeli mi yoksa güncel satış fiyatı mı esas alınır?
- Cevap: Ticaret mallarının zekat yılı sonundaki güncel piyasa değeri (piyasadaki toptan satış fiyatı) esas alınarak toplam değer üzerinden kırkta bir oranında zekat hesaplanır.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Zekât” maddesi, Cilt 44, s. 195-211.
- Sabri Orman, İslam İktisadında Zekat ve Vergi, İnsan Yayınları.
KAYNAK: islamvetarih.com