İslam dini, müminin senede bir defa olsun dünya meşgalelerinden, ticari ve sosyal koşturmacalardan tamamen sıyrılarak kendi iç dünyasına dönmesini, kalbini sadece Allah’a bağlamasını teşvik etmiştir. Bu manevi temizlenme ve arınma ibadetine fıkıhta İtikâf adı verilir. İtikâf, akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına gelmiş bir Müslümanın, ibadet niyetiyle beş vakit cemaatle namaz kılınan bir camide veya mescidde belirli bir süre dış dünyayla bağını keserek kalmasıdır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Medine-i Münevvere’ye hicret ettikten sonra ömrünün sonuna kadar her yıl Ramazan ayının son on gününde camide itikâfa girmiş, ibadetlerini bu günlerde zirveye taşımıştır. Bu nedenle Ramazan’ın son on gününde itikâfa girmek, fıkhî hüküm olarak Sünnet-i Müekkede-i ale’l-Kifâyedir; yani bir yerleşim yerinde birkaç Müslüman bu sünneti yerine getirirse diğer Müslümanlardan sorumluluk düşer. Eğer bir şehirde hiç kimse itikâfa girmezse, o beldenin tüm Müslümanları sünneti terk etme vebalini üstlenir. İtikâf, bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecesi‘ni yakalamak adına muazzam bir manevi fırsattır.
İtikâfın en hayati fıkhî şartı niyettir. İtikâfa giren kişi mescitte vaktini namaz kılarak, Kur’an-ı Kerim okuyarak, zikir çekerek, tövbe-istiğfar ederek ve dini eserler mütalaa ederek geçirir. İtikâftaki kişinin meşru bir mazereti (tuvalet ihtiyacı, abdest almak, cuma namazına gitmek gibi) olmaksızın camiden dışarıya tek bir adım dahi atması veya eşiyle cinsel yakınlıkta bulunması itikâfı anında batıl eder. Kadınlar ise bu ibadeti camide değil, evlerinin namaz kılmak için ayırdıkları en sakin odasında (mescidinde) aynı kurallara uyarak icra edebilirler.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: İtikâfta iken cami içinde yemek yemek, uyumak veya acil telefon görüşmeleri yapmak caiz midir?
- Cevap: Evet, caizdir. İtikâfa giren kimse camide yiyebilir, içebilir ve uyuyabilir. Dünya kelamı ile çok fazla meşgul olmamak şartıyla, ailesinin durumu gibi zaruri ihtiyaçlar için cami içinden telefonla görüşme yapmasında bir sakınca yoktur.
- Soru 2: İtikâfın asgari (en az) süresi ne kadardır? Birkaç saatliğine itikâfa girilebilir mi?
- Cevap: Hanefî mezhebindeki hakim görüşe göre Ramazan’daki müekked sünnet olan itikâfın süresi 10 gündür. Ancak niyet edilerek yapılan nafile itikâfın asgari süresi için bir sınır yoktur; camiye girerken “Niyet ettim Allah rızası için bu camide kaldığım müddetçe itikâf yapmaya” diyen bir kişi, camide kaldığı birkaç saat boyunca da itikâf sevabı kazanır.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “İtikâf” maddesi, Cilt 23, s. 458-461.
- Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Oruç ve İtikâf Bölümü.
KAYNAK: islamvetarih.com