Namazın şer’an kabul olması, rüknlerinin tam yapılması kadar, namazın manevi ve fiziki bütünlüğünü bozan dış etkenlerden korunmasına da bağlıdır. Fıkıh kitaplarında namazın sıhhatini tamamen ortadan kaldıran amellere Namazı Bozan Durumlar, namazın tahrîmen veya tenzîhen değerini düşüren, huşuya zarar veren davranışlara ise Namazın Mekruhları adı verilir.
Namazı bozan durumların en başında “kelam-ı ademî” yani namaz içinde bilerek veya unutarak insan sözü konuşmak, birine selam vermek veya selam almak gelir. İkinci olarak namaz dışı bir eylemde bulunmayı ifade eden Amel-i Kesîr (dışarıdan bakan birinin, o kişinin namazda olmadığını zannedeceği kadar namaz dışı hareket yapması) namazı anında batıl eder. Ayrıca namazda bir şey yiyip içmek, yönünü Kıble’den tamamen çevirmek, sesli olarak gülmek (yanındakinin duyacağı kadar gülmek hem namazı hem abdesti bozar) namazı bozan asli durumlardandır. Namazın mekruhları ise; namazda esnemek, gözleri yummak veya göğe dikmek, elbisesiyle oynamak ve huşuyu zedeleyecek şekilde sağa sola bakmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Namaz kılarken huşu veya hüzün sebebiyle ağlamak namazı bozar mı?
- Cevap: Eğer ağlamak ahiret korkusu, Allah sevgisi veya günahlara tövbe niyetiyle (manevi bir hüzünle) gerçekleşiyorsa namazı bozmaz, aksine huşuyu artırır. Ancak dünyevi bir acı, musibet veya maddi bir ağrı sebebiyle ses çıkararak ağlamak namazı bozar.
- Soru 2: Namaz kılarken önümüzden bir insanın veya hayvanın geçmesi namazı iptal eder mi?
- Cevap: Hayır, namazı bozmaz. Ancak namaz kılanın önünden geçmek büyük bir günahtır. Bu günahı önlemek amacıyla açık alanlarda veya kalabalık yerlerde namaz kılarken secde yerinin hemen önüne bir sandalye, çanta veya çizgi gibi bir Sütre koymak sünnettir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Namaz” maddesi (Namazı Bozan Durumlar), Cilt 32, s. 358-361.
- Lütfi Şentürk – Seyfettin Yazıcı, İslam İlmihali, Diyanet İşleri Başkanlığı.
KAYNAK: islamvetarih.com
