Fas’ın kalbi Fez şehrinde kurulan Karaviyyîn Medresesi; UNESCO ve Guinness Rekorlar Kitabı tarafından “dünyanın sürekli eğitim veren en eski yükseköğretim kurumu” (üniversitesi) olarak tescil edilmiş, Mağrib çizgisi üzerinde İslam medeniyetinin kurumsal gururu olmuş bir merkezdir.
ŞEHRİN İSLAM MEDENİYETİNE GİRİŞİ VE DÖNÜM NOKTALARI
- Fez Şehrinin Kuruluşu: H. 172 / M. 789 (İdrîsîler Hanedanı kurucusu I. İdrîs tarafından)
- Karaviyyîn Camii ve Medresesinin İnşası: H. 1 Ramazan 245 / M. 30 Kasım 859 (Zengin bir tüccarın kızı olan Fâtıma el-Fihriyye tarafından)
- Murâbıtlar ve Muvahhidler Dönemi Altın Çağı: H. 5. – 7. Yüzyıllar / M. 11. – 13. Yüzyıllar arası (Mağrib’in en büyük ilim merkezine dönüşmesi)
ÖNEMLİ KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- Dünyanın İlk Resmi Kadın Kuruculu Üniversitesi: Karaviyyîn, Müslüman bir kadının kendi servetiyle kurduğu ve asırlarca fıkıh, astronomi, tıp ve coğrafya eğitiminin verildiği küresel bir enstitüdür. Batı dünyasından İbn Haldûn, İbnü’l-Hatîb ve hatta Papa II. Sylvester gibi isimler burada eğitim görmüş veya ders vermiştir.
- Karaviyyîn Tarihi Kütüphanesi: H. 750 (M. 1349) yılında Merînî Sultanı Ebû İnan Fâris tarafından kurulan resmi kütüphane, İbn Haldûn’un el yazması el-İber (Mukaddime) eseri dahil olmak üzere binlerce paha biçilemez İslam fıkhı ve tıp yazmasını günümüze ulaştırmıştır.
AKADEMİK KAYNAKÇA
- Özdemir, Mehmet (2001). “Karaviyyîn”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 24, ss. 465-469.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Fez Şehri ve Karaviyyîn Medresesi Kurumsal Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 2, 2026 at 19:10. https://islamvetarih.com/fez-sehri-ve-karaviyyin-medresesi-kurumsal-kronolojisi/.
