Hz. Osman (r.a.) Dönemi Kronolojisi

İslam devletinin sınırlarının Horasan’dan Kuzey Afrika’ya kadar genişlediği Hz. Osman (r.a.) dönemi; ilk İslam donanmasının kurularak deniz fetihlerinin başladığı, Kur’an-ı Kerim’in çoğaltılarak ana merkezlere dağıtıldığı, ancak dönemin sonlarına doğru ilk ciddi iç karışıklıkların ve fitne olaylarının baş gösterdiği bir evredir.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

• Hilafete Başlaması: H. 1 Muharrem 24 / M. 7 Kasım 644 (Şûra seçimi ile)
• Kıbrıs’ın Fethi: H. 28 / M. 649 (İlk deniz seferi ve adanın vergiye bağlanması)
• Zâtüssavârî (Direkler) Savaşı: H. 31 / M. 652 (Bizans’a karşı kazanılan ilk büyük deniz zaferi)
• Kuzey Afrika ve Horasan Fetihleri: H. 26 – 31 / M. 647 – 652 yılları arası süreç.
• Evinin Kuşatılması ve Şehadeti: H. 18 Zilhicce 35 / M. 17 Haziran 656 (Medine)

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

• Deniz Fetihlerinin Başlaması: Şam Valisi Muâviye b. Ebû Süfyân’ın girişimleriyle ilk İslam donanması kurulmuş, Akdeniz’de Bizans üstünlüğüne son verilerek Kıbrıs fethedilmiştir.
• İç Karışıklıklar ve Fitne Dönemi: Hilafetinin ikinci altı yılında eyaletlerdeki idari tasarruflar ve kabilecilik asabiyetinin canlanması, dış kışkırtmalarla Kufe, Basra ve Mısır’da isyanların çıkmasına ve halifenin şehit edilmesine yol açmıştır.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

• Kur’an’ın Çoğaltılması (İmam Mushaf): Farklı fethedilen bölgelerde kıraat (okuyuş) farklılıklarının boy göstermesi üzerine, Hz. Ebû Bekir döneminde toplanan ana Mushaf getirtilmiş; Zeyd b. Sâbit başkanlığındaki heyet tarafından 7 nüsha halinde çoğaltılıp ana merkezlere gönderilmiştir.
• Mescidlerin Genişletilmesi: İslam coğrafyasının büyümesiyle cemaate yetersiz kalan Mescid-i Nebevî (Medine) ve Mescid-i Harâm (Mekke) genişletilmiş, ilk kez taş ve kireç kullanılarak mimari olarak sağlamlaştırılmıştır.

KAYNAKÇA

• Apak, Adem (2006). “Osman”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 33, ss. 438-443.
• Sırma, İhsan Süreyya (1994). “Hilafet Mücadelesi ve Hz. Osman’ın Şehadeti”, Beyan Yayınları, ss. 45-89.

KAYNAK: islamvetarih.com