İslam dini temizliği sadece dışarıdan bulaşan pisliklerin yıkanması olarak görmez; insan bedeninin biyolojik yapısı gereği üretilen veya uzayan dokuların da düzenli olarak temizlenmesini “fıtratın (yaratılışın) bir gereği” saymıştır. Fıkıh literatüründe buna Fıtrat Sünnetleri veya beden temizliği denir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Beş şey fıtrattandır: Sünnet olmak, kasıkları temizlemek, tırnakları kesmek, koltuk altını temizlemek ve bıyıkları kısaltmak” (Buhârî) buyurarak kişisel hijyenin İslam’daki sınırlarını çizmiştir.
Bu beden temizliklerinin en fazla 40 günü aşmayacak şekilde haftalık (özellikle Cuma günleri) yapılması müekked bir sünnettir. Tırnakların uzatılması, koltuk altı ve kasık kıllarının temizlenmeyip bırakılması fıkhen tahrîmen mekruhtur ve şeytani vesveselere, maddi mikroplara zemin hazırlar.
Fıtrat temizliğinin en nurani parçası ise ağız ve diş sağlığını koruyan Misvak kullanımıdır. Misvak, abdest alırken ağza su verme (mazmaza) esnasında dişleri fırçalamak suretiyle icra edilir. Misvak kullanımı hem Peygamberimizin ömrü boyunca terk etmediği muazzam bir sünnet hem de abdestin sevabını katlayan, ağız kokusunu giderip Allah’ın rızasını kazandıran ameli bir hijyen mucizesidir. Günümüzde diş fırçaları ve macunları da bu sünnetin maddi temizlik boyutunu sevap cihetiyle karşılamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Cuma günü tırnak kesmenin ve boy abdesti (temizlik guslü) almanın fıkhî hükmü nedir?
- Cevap: Cuma namazına gitmeden önce tırnakları kesmek, saç-sakal bakımı yapmak, koltuk altı temizliği yapmak ve ardından Cuma namazı niyetiyle temizlik guslü (boy abdesti) alıp güzel kokular sürünmek müekked (kuvvetli) bir sünnettir.
- Soru 2: Erkek çocuklarının “Sünnet” (Hıtân) ettirilmesinin fıkıhtaki yeri ve hükmü nedir?
- Cevap: Erkek çocuklarının sünnet ettirilmesi İslam’ın en belirgin alametlerinden (şiarından) biridir. Hanefî mezhebine göre sünnet olmak müekked bir sünnet, Şâfiî mezhebine göre ise hem erkek hem kadınlar için farzdır. Sağlık ve hijyen açısından hayati öneme sahiptir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Fıtrat” maddesi, Cilt 13, s. 45-48.
- İmam Nevevî, el-Minhâc Şerhu Sahîhi Müslim, Taharet ve Fıtrat Bölümü.
KAYNAK: islamvetarih.com