İslamiyet temizliği sadece kulun kendi bedeniyle (abdest ve gusülle) sınırlı tutmamış; namazın sıhhati için abdest organlarının dışındaki dış unsurların, yani elbisenin (ثوب) ve namaz kılınan mekanın (مكان) da mutlak surette temiz olmasını farz kılmıştır. Çevre temizliği ve ekolojik ahlak, İslam fıkhının ameli muamelat kurallarıyla doğrudan örülmüştür.
Beden veya elbiseye bulaşan katı veya sıvı necasetlerin temizlenme yöntemi necasetin türüne göre değişir. Görünür necasetlerde (kan, dışkı vb.) kesin fıkhî kural, necasetin rengi, kokusu ve maddesi tamamen kaybolana kadar su ile yıkanmasıdır; suyun rengi temiz çıkana kadar yıkamak yeterlidir. Görünmeyen necasetlerde (idrar gibi kuruyunca iz bırakmayanlar) ise çamaşırın veya kumaşın üç defa yıkanıp, her defasında sıkılması şarttır.
Günümüz çamaşır makinelerinde yıkanan elbiseler, durulama ve sıkma aşamalarından defalarca geçtiği için fıkhen tamamen temiz (tâhir) kabul edilir. Sokakların, su kaynaklarının, ağaç gölgelerinin ve insanların ortak kullanım alanlarının kirletilmesi, buralara çöp atılması veya pislik bırakılması İslam fıkhında hem haram/mekruh kapsamında değerlendirilmiş hem de çok ağır bir kul hakkı ihlali sayılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Çamaşır makinesine necis (pis) bir elbise ile temiz elbiseler birlikte atılsa hepsi kirlenir mi?
- Cevap: Hayır, kirlenmez. Çamaşır makineleri içine sürekli temiz su alıp, kirli suyu dışarı pompaladığı ve elbiseleri durulayıp sıktığı için, makineden çıkan tüm giysiler fıkhi açıdan tamamen temizlenmiş (tâhir) sayılır, güvenle namaz kılınabilir.
- Soru 2: Halıya veya koltuğa dökülen idrar veya pislik, silinmekle temizlenmiş olur mu?
- Cevap: Sıkılması imkansız olan halı, koltuk veya yatak gibi büyük eşyalara necis bir madde döküldüğünde; üzerine su dökülüp sünger veya bezle emdirilerek (vakumlanarak) bu işlem peş peşe 3 defa tekrarlanırsa, o bölge hükmen temizlenmiş kabul edilir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Necaset” maddesi, Cilt 32, s. 480-485.
- Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye, Maddi Temizlik ve Necasetlerin Tasfiyesi Bölümü.
KAYNAK: islamvetarih.com