İslam’ın beş temel şartından biri olan oruç (savm), imsak vaktinden akşam güneş batışına kadar olan sürede ibadet niyetiyle yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durarak nefsi terbiye etme ibadetidir. Ramazan ayında oruç tutmak akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına gelmiş her Müslümana farzdır. Oruç, kulun sabır, şükür ve yoksulların halini anlama kabiliyetini zirveye çıkarır.
Fıkıhta orucun geçerli olması için niyet şarttır. Ramazan orucuna akşamdan itibaren ertesi gün kuşluk vaktine kadar niyet edilebilir. Oruçlu iken bilerek yemek, içmek veya cinsel ilişkide bulunmak orucu bozar. Bilerek oruç bozmanın cezası hem o günün kazası hem de ceza olarak peş peşe 60 gün oruç tutmayı gerektiren kefarettir. Unutarak yiyip içmek ise hadis-i şerifle sabit olduğu üzere orucu bozmaz; kişi hatırladığı anda ağzını temizleyip orucuna devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Astım hastalarının kullandığı fısfıs (sprey) veya burun damlası orucu bozan durumlar arasında mıdır?
- Cevap: Diyanet ve modern fıkıh kurulu kararlarına göre, astım spreyleri mideye değil akciğere gittiği ve çok eser miktarda olduğu için orucu bozmaz. Ancak burun damlası boğaza sızıp mideye ulaştığı için orucu bozar, kaza gerektirir.
- Soru 2: Oruçlu iken iğne yaptırmak veya kan vermek orucu bozar mı?
- Cevap: Vücuda besin, vitamin veya enerji vermeyen tedavi amaçlı (ağrı kesici, antibiyotik) iğneler orucu bozmaz. Kan vermek de orucu bozmaz ancak vücudu halsiz bırakacaksa mekruh kabul edilir.
KAYNAKÇA
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Oruç” maddesi, Cilt 33, s. 416-431.
- Yusuf el-Karadavî, Fıkhu’s-Sıyâm (Oruç Fıkhı), Kayıhan Yayınları.
KAYNAK: islamvetarih.com
