Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu ve Fetih Kronolojisi

Söğüt ve Domaniç havzasında küçük bir uç beyliği olarak doğan Osmanlı Devleti; “İlây-ı Kelimetullah” ideali, adaletli istimâlet (hoşgörü) siyaseti ve kurumsal esnekliğiyle üç kıtaya hükmeden devasa bir cihan imparatorluğuna dönüşmüştür.

KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)

• Beyliğin İstiklalini Kazanması: H. 699 / M. 1299 (Osman Gazi’nin kendi adına hutbe okutması)
• Bursa’nın Fethi ve İlk Başkent: H. 726 / M. 1326 (Orhan Gazi dönemi)
• İlk Osmanlı Medresesinin Kurulması: H. 731 / M. 1331 (İznik Medresesi – Davud-i Kayserî’nin atanması)
• Kosova Meydan Muharebesi: H. 791 / M. 1389 (Balkanlar’da İslam hakimiyetinin kesinleşmesi)

OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ

• Gazâ ve Cihâd Akidesi: Osmanlılar, Bizans sınırında olmanın verdiği stratejik avantajı “Gazâ” ruhuyla birleştirmiş; fethettikleri bölgelerdeki gayrimüslim tebaaya uyguladıkları adil koruma (istimâlet) sayesinde kalıcı bir toplumsal barış düzeni inşa etmişlerdir.
• Şeyh Edebali ve Ahilik Mirası: Devletin kuruluşu dini ve iktisadi bir omurga olan Ahi teşkilatının manevi liderliğine dayanmış; fıkıh, tasavvuf ve devlet idaresi en baştan itibaren sentezlenmiştir.

KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER

• Divan-ı Hümâyun ve Yeniçeri Ocağı: Orhan Gazi döneminde düzenli orduya (Yaya ve Müsellem) geçilmiş, I. Murad döneminde devlet işlerinin görüşüldüğü Divan teşkilatı ile devşirme sistemine dayalı Yeniçeri Ocağı kurumsallaştırılmıştır.
• Çift Tarih Kayıt Sistemi: Devlet bürokrasisinde şer’î mahkeme sicilleri (Şer’iyye Sicilleri) titizlikle tutulmaya başlanmış, tahrir defterleri vasıtasıyla imparatorluğun her metrekaresi kayıt altına alınmıştır.

KAYNAKÇA

• İnalcık, Halil (2007). “Osmanlılar”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 33, ss. 483-520.
• Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1988). “Osmanlı Tarihi Cilt I”, Türk Tarih Kurumu Yayınları, ss. 25-110.

KAYNAK: islamvetarih.com