SÜNNETİN TAVİZSİZ OKÇUSU VE KATI SÜZGECİN SAHİBİ: İMAM NESÂÎ
İslam dünyasında hadislerin ravilerinin hayatlarını inceleyen (cerh ve ta’dil), süzgeci en katı, en ağır ve hadis kabul kriterleri neredeyse İmam Buhârî kadar çetin olan en meşhur hadis otoritelerinden biri İmam Nesâî’dir. Horasan’ın Nesâ kasabasında dünyaya gelen ve tam adıyla
Ebû Abdurrahman Ahmed bin Şuayb en-Nesâî (v. 303/915) olan bu azametli imam, Kütüb-i Sitte’nin en az zayıf hadis barındıran muazzam eserinin müellifidir. O, sadece kütüphanelerde ömür tüketen bir araştırmacı değil; heybeti, takvası, adalet mücadelesi ve şehadetiyle İslam tarihine damga vurmuş bir sünnet kahramanıdır.
Nesâ’dan Mısır Saraylarına Uzanan İlim Vakarı
İmam Nesâî, henüz 15 yaşındayken ilim tahsil etmek için yollara düştü. Horasan, Irak, Hicaz, Suriye ve Mısır medreselerinde yıllarca diz çöktü. En sonunda dönemin en büyük ilim merkezlerinden biri olan Mısır’a yerleşti. Nesâî, fiziksel olarak çok heybetli, güzel giyinen, yüzü nurani ve takvada zirve bir şahsiyetti.
Mısır’da kurduğu devasa ders halkaları sayesinde kısa sürede İslam dünyasının en meşhur muhaddislerinden biri oldu. O, devlet yöneticilerinin veya saray erkanının karşısında ilmin izzetini her zaman en üst düzeyde korudu. Günün üçte birini ibadetle, üçte birini hadis yazımıyla, kalan kısmını ise talebeleriyle geçirirdi. Her iki günde bir oruç tutarak (Davud orucu) nefsini terbiye eden, takva ahlakının en meşhur timsaliydi.
Az Zayıf Hadis Barındıran Mukaddes Kitap: el-Müctebâ (Sünen-i Nesâî)
İmam Nesâî’yi tüm dünyada ve sitemizin bu şerefli kütüphanesinde en meşhur kılan başyapıtı “el-Müctebâ” (Seçilmiş Hadisler) olarak bilinen Sünen’idir. O, ilk etapta es-Sünenü’l-Kübrâ adında binlerce hadisi içeren devasa bir külliyat yazmıştı.
Ancak bir gün dönemin emiri ona, “Bu kitabındaki tüm hadisler sahih midir?” diye sorunca Nesâî, “Hayır, içinde hasen ve zayıf olanlar da var” cevabını verdi. Emir, “O halde bana sadece sahih olanları seç” deyince Nesâî, kılı kırk yaran bir cerh süzgeci uygulayarak o devasa kitabından zayıf hadislerin neredeyse tamamını ayıkladı ve **”el-Müctebâ”**yı oluşturdu. Nesâî’nin hadis kabulündeki ravileri inceleme kriterleri o kadar ağırdır ki, birçok hadis otoritesine göre onun bu eseri, sahihlik derecesinde Kütüb-i Sitte içinde Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim’den hemen sonra gelmektedir.
Şam Emevi Camii’ndeki Zulüm ve Şehadet Şerbeti
İmam Nesâî, ömrünün son yıllarında Mısır’dan ayrılarak Şam’a yerleşti. O dönemde Şam’da, Hz. Ali ve Ehli Beyt’e karşı birtakım siyasi soğukluklar ve Muaviye’yi aşırı yüceltme akımları mevcuttu. Nesâî, Ehli Beyt’in faziletlerini anlatan meşhur eseri Hasâisü Emîri’l-Mü’minîn Alî bin Ebî Tâlib kitabını yazarak Şam Emevi Camii’nde kürsüden okumaya başladı.
Bunu çekemeyen bazı fanatik ve cahil gruplar, Nesâî’ye Muaviye hakkında da hadis okumasını dayattılar. Nesâî, hadis kriterlerine uymayan uydurma rivayetleri okumayı reddederek ilmin namusunu savundu. Bunun üzerine caminin ortasında ulu orta darp edildi, ağır işkencelere maruz kaldı. Ağır yaralı bir halde Şam’dan çıkarılan ulu imam, Mekke’ye ulaştığı sırada, hicri 303 (Miladi 915) yılında şehadet şerbetini içti. Kabri Kabe yakınlarındaki Safa ile Merve arasındadır. O, İslam’ın sarsılmaz iradesi, hadis dünyasının sönmeyecek en meşhur şehit imamıdır.
Kaynak: islamvetarih.com