SULTAN V. MURAD HAN
Babası Annesi Doğum Tarihi Vefat Tarihi Saltanat MM. Türbesi
Sultan Abdülmecid Han
Şevk-efeâ Kadın Efendi
1840, 1904, 1876, 1876
İstanbul’da, Yeni Camii.
Osmanlı İslâm Devletinin 33. padişahı olarak tahta çıkan veliahd Mehmed Murad Efendi, tâbiri diğerle Mehmed Mu-rad-ı Hâmis, hamisin karşılığı beş rakamı olup, 4. Mu-rad’dan, sonraki 5. Murad’ı kastetmesidir. Çırağan Sarayında Sultan Abdülmecid’in ilk şehzadesi olarak Şevkefza valide-sultan’dan 22/Eylül/1840’da dünya’ya gelmiştir. Vefatida doğduğu saray’da, 29/Ağustos/1904’de, 63 yaşını, 11 ay, 6 gün aştığında vukubulmuştur.
Padişahlığı, 93 gün sürmüş olup, hâl olunan amucası Sultan Abdülaziz’in yerine tahta çıkarak, hâlden haberdar ve şerik olarak işin içinde olduğundan millet sevgisi kendisine müyesser olamamış, münevver takım denen bir avuç batı hayat tarzı taraftarları kendisine te’sir etmiş olduklarından ahali ile bir gönül köprüsü tesis edememiştir. Tahta çıkması, 30/Mayıs/1876’da olmuşsa da, 31/Ağustos/1876’da 93 gün sonra fetva ile tahtdan infisal ettirilmiştir.
Yerine küçük kardeşi Şehzade Abdülhamid Efendi getirilmiştir. Veliahtlığında, kışları İstanbul cihetindeki saraylarda başda Dolmabahçe olarak ikamet ederken, yazları Kadıköy’de Kurbağalıdere kenarındaki yalısında sayfiyeye çıkmış olurdu. Kurbağalıdere daha 1950’lerde, Kuşdili Çayırına doğru Moda koyundan gelen denizin dalgaları ile Yoğurtçu köprüsünün altında buluşur ve dereye doğru bir feyezan husule getirir dereye kıyı, ahşap konak ve yalıların önündeki sandalları oynatır ve bunu gören bizler rahmetli Arif Sami Toker’in, “Kız sandalı kalbim gibi oynatma yerinden” mısraını terennüm ederdik.
Diyeceğim odur ki, bizler dahi Kurba-ğalıdere’nin zerafetine ve yazının güzelliğine yetiştiğimize göre Veliahd Murad efendinin günümüzden 135 sene önce orayi tercihi elbette zevk sahibi olduğunu gösterir. Başını sağa çevirip, Moda Burnunu görürken, sola çevrilen baş ise Kalamış koyuna bakmakla bir huzur bulurdu.
BÜYÜK OSMANLI TARİHİ (Hasırcızade Metin Hasırcı) kitabından alıntıdır