Emevî Devleti’ne başkentlik yapan ve İslam tarihinin en eski şehirlerinden biri olan Şam (Dımaşk); Emevîye Camii odaklı gelişen ilim halkaları, kurulan nûriyye medreseleri ve ilk tıp akademileriyle İslam medeniyetinin ana taşıyıcı merkezlerindendir.
ŞEHRİN İSLAM MEDENİYETİNE GİRİŞİ VE DÖNÜM NOKTALARI
- Şam’ın Fethi: H. 14 / M. 635 (Hâlid b. Velîd ve Ebû Ubeyde b. Cerrâh komutasında)
- Emevî Başkenti Olması: H. 41 / M. 661 (Muâviye b. Ebû Süfyân dönemi)
- Emevîye Camii’nin İnşası: H. 87 – 96 / M. 706 – 715 (Halife Velîd b. Abdülmelik dönemi mimari devrimi)
- Nûreddin Mahmud Zengî Dönemi: H. 549 / M. 1154 (Şehrin haçlılara karşı fetih üssü haline gelmesi)
ÖNEMLİ KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- Nûriyye Medresesi ve İlk Tıp Akademisi: Nûreddin Mahmud Zengî tarafından H. 563 (M. 1167) yılında kurulan bu medrese, İslam dünyasındaki ilk sistemli hukuk ve tıp eğitiminin verildiği, bünyesinde büyük bir bimaristan (hastane) barındıran kurumsal bir devrimdir.
- Zâhiriyye Kütüphanesi: Memlûk Sultanı Baybars adına H. 676 (M. 1277) yılında kurulan bu kütüphane, Şam bölgesinin en büyük el yazması arşivi haline gelmiş ve İbn Asâkir gibi dev alimlerin eserlerini muhafaza etmiştir.
AKADEMİK KAYNAKÇA
- Yiğit, İsmail (1994). “Dımaşk (Tarih)”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 9, ss. 434-438.
- Gazi, Muhammed (2005). “Şam’ın Kültürel ve İlmi Müesseseleri”, İslami Araştırmalar Dergisi, ss. 80-112.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Şam (Dımaşk) Şehri ve Emevîyye Medreseleri Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 2, 2026 at 21:26. https://islamvetarih.com/sam-dimask-sehri-ve-emeviyye-medreseleri-kronolojisi/.