Neden artık birbirimizi dinlemiyoruz? Bugün insanların birbirleriyle konuştuğu halde aslında birbirlerini dinlemediği bir dönemde yaşıyoruz.
Herkes konuşmak istiyor. Herkes kendi fikrini anlatmak, kendi düşüncesini kabul ettirmek ve karşısındakinin yanlış olduğunu göstermek istiyor. Fakat çok az insan gerçekten dinlemek istiyor. Bir insan konuşurken çoğu zaman onun ne söylediğini anlamaya çalışmak yerine, vereceğimiz cevabı düşünüyoruz. Karşımızdaki sözünü bitirmeden itiraz ediyor, onun düşüncesindeki yanlışları bulmaya çalışıyoruz.
Böyle olunca konuşma, karşılıklı bir anlayış arayışından çıkıp haklı çıkma yarışına dönüşüyor. Farklı düşünmek düşman olmak değildir Belki de en büyük problemlerimizden biri, farklı düşünmeyi düşmanlık olarak görmeye başlamamızdır. Oysa iki insanın her konuda aynı düşünmesi mümkün değildir. Siyasi görüşlerimiz farklı olabilir. Tarih yorumlarımız farklı olabilir.
Dinî meselelerde farklı anlayışlarımız olabilir. Hayata bakışımız farklı olabilir. Fakat bütün bunlar, birbirimize düşman olmamızı gerektirmez. Bir insanın bizimle aynı düşünmemesi, onun kötü bir insan olduğu anlamına gelmez. Dinlemek neden bu kadar önemli? Çünkü insan dinlediği zaman karşısındaki insanın neden öyle düşündüğünü anlamaya başlar.
Belki bizim yanlış anladığımız bir şey vardır. Belki karşımızdaki kişinin bilmediğimiz bir tecrübesi vardır. Belki de iki tarafın da haklı olduğu noktalar bulunmaktadır. Fakat insan karşısındakini dinlemeden bunların hiçbirini öğrenemez. Bu nedenle gerçek iletişim, konuşmakla değil, dinlemekle başlar. Müslümanlar olarak birbirimizi dinleyebiliyor muyuz?
Bu soru üzerinde özellikle düşünmemiz gerekiyor.
Mezhep farklılıkları, cemaat farklılıkları, siyasi görüşler ve çeşitli düşünce ayrılıkları zaman zaman Müslümanları birbirinden uzaklaştırabiliyor. Bir insanın hangi gruba mensup olduğuna bakarak onun bütün söylediklerini reddetmek kolaydır. Fakat hakikati arayan insan, söze kimin söylediğinden önce ne söylendiğine bakmalıdır. Bir söz doğruysa, onu sevmediğimiz bir insanın söylemiş olması doğruluğunu değiştirmez. Yanlışsa, sevdiğimiz bir insanın söylemiş olması da onu doğru yapmaz.
Sonuç
Birbirimizi dinlemeyi yeniden öğrenmemiz gerekiyor. Çünkü toplumlar yalnızca aynı düşünen insanların bir araya gelmesiyle değil, farklı düşünen insanların birbirlerini anlayabilmesiyle güçlenir. Belki de bugün ihtiyacımız olan şey daha fazla konuşmak değil, biraz daha fazla dinlemektir. Çünkü bazen insanın karşısındaki kişiyi ikna etmesinden daha önemli olan şey, onu gerçekten anlamasıdır.
Celal Yağmur / İslam ve Tarih