Naili Mustafa Paşa Kimdir?
Osmanli Sadrâzamlarindan. 1798 yilinda Manastir Vilayetinin Polyan köyünde dogdu. Misir da görevli olan dayisi Tahir Pasa’ nin mahiyetinde, çocuk yasindan itibaren silahsor olarak yetistirildi. Kavalali Mehmed Ali Pasa’nin hizmetinde bulunarak Vehhabilere karsi olan hareketta görev aldi ve bes yil Mekke’de kaldi. Diger dayisi olan Hasan Pasa ile birlikte 1821 Girit isyanini bastirmak için Kandiye’ye gitti.
Genç yasinda mirimiranlik rütbesi verildikten sonra 1826 da Kandiye Muhafizi oldu. 1838 Girit isyanini bastirmak için Kandiye’ye gitti. Lübnan’ da kargasaligi bastirmak için Sam’a geldi ve Ibrahim Pasa’nin kuvvetlerine askerleri ile birlikte iltihak etti. Dürzi ve Marunilerin çikardigi ayaklanmanin bastirilmasinda yararliliklari görüldü. 1842’de Istanbul’a çagrildi ve murassa tesvir-i hümayun rütbesi verildi. Sultan Abdülmecid’in Adalar denizi gezisine katilarak padisahi Girit’te konaginda misafir etti. 1851’de Meclis-i vâla üyeligine, sonra da baskanligina getirildi.
1853’de Vezir-i azam oldu. Bir sene bu görevde bulunduktan sonra sadaretten ayrildi ve 1857’de ikinci defa Sadrazam oldu. Üç aylik görevden sonra Girit Isyanini bastirmakla vazifelendirildi. Oradan bir müddet sonra çagrilarak mecâlis-i âliyye’ye memur edildi. 29 Aralik 1871’de ölen Naili Mustafa Pasa Fatih Türbesi civarinda defnedildi. Devletine sadik, sergerdelikten yetisme silahsor meziyetlere sahip olan Pasa, yabanci devletlerin Osmanliyi parçalamak istedikleri Tanzimat devri’nin politikasinda kendini hissettiremedi.
KAYNAK: Osmanlı Tarihi – ErtemSoft