Emevî Devleti’nin ikinci kurucusu kabul edilen Abdülmelik b. Mervân dönemi; Bizans ve Sâsânî etkisindeki mali ve idari yapının tasfiye edilerek tamamen “İslamî ve Arapça” bir devlet bürokrasisinin kurulduğu tarihi devrimdir.
KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)
- Tahta Çıkışı: H. 65 / M. 685 (İç savaşların zirve yaptığı dönem)
- Resmi Dil Kararnamesi: H. 73 / M. 692 (Divan kayıtlarının Arapçaya çevrilmesi)
- İlk Milli İslam Dinarının Basılması: H. 77 / M. 696 (Şam Darphanesi)
- Vefatı: H. 86 / M. 705
OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ
- Ekonomik ve İdari Bağımsızlık: Siyasi egemenliğin sadece askeri fetihle değil, mali ve bürokratik bağımsızlıkla sağlanacağını görerek Bizans paralarını ülkede tamamen yasaklamıştır.
- İç Birliğin Sağlanması: Abdullah b. Zübeyr’in Mekke’deki hilafet iddialarına Haccâc-ı Zâlim komutasındaki ordularla son vererek devlette birliği yeniden kurmuştur.
KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- Divanların Millileştirilmesi: Suriye’de Rumca, Irak’ta Farsça, Mısır’da Kıptîce tutulan devlet defterleri tamamen Arapçaya çevrilmiş; devlet memurluğunda müslüman kadroların yetişmesi zorunlu kılınmıştır.
KAYNAKÇA
- Yiğit, İsmail (1988). “Abdülmelik b. Mervân”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 1, ss. 266-270.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Abdülmelik b. Mervân Dönemi ve İslam Bürokrasisinin Millileşmesi Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 3, 2026 at 00:56. https://islamvetarih.com/abdulmelik-b-mervan-donemi-ve-islam-burokrasisinin-millilesmesi-kronolojisi/.