Abbâsî Halifesi Me’mûn dönemi; aklî ilimlerin, felsefenin ve astronominin devlet politikası olarak en üst düzeyde desteklendiği, insanlık tarihinin en organize kültür ve tercüme hamlesidir.
KRONOLOJİK TARİHLER (HİCRÎ / MİLADÎ)
- Me’mûn’un Tahta Çıkışı: H. 198 / M. 813 (Bağdat)
- Gözlemevlerinin Kurulması: H. 213 / M. 828 (Şemmâsiye Gözlemevi)
- Tercüme Akımının Zirvesi: H. 198 – 218 / M. 813 – 833 yılları arası süreç.
- Vefatı: H. 218 / M. 833 (Pozantı sefere giderken)
OLAYIN VE ŞAHSIN TARİHÎ ROLÜ
- Felsefeye Devlet Himayesi: Halife Me’mûn bizzat kelam ve felsefe tartışmalarına katılır, sarayında her inançtan alimi (Hristiyan, Yahudi, Mecusi) bilimsel özgürlük içinde yarıştırırdı. Kıskançlık gütmeden bilginin peşinden koşmuştur.
- Dünyanın Çapının Ölçülmesi: Sencer Ovası’nda astronom ve matematikçilere talimat vererek dünya tarihinin en hassas ilk meridyen ve dünya çapı ölçümlerini yaptıran liderdir.
KURUMSAL VE MEDENÎ GELİŞMELER
- Resmi İstihbarat ile Kitap Toplama: Bizans ile yapılan barış antlaşmalarında tazminat olarak altın yerine nadir Antik Yunan el yazmalarını şart koşmuş; devlet kuryelerini sadece istihbarat için değil, dünyanın dört bir yanından kitap toplamak için seferber etmiştir.
KAYNAKÇA
- Kaya, Mahmut (2004). “Me’mûn”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 29, ss. 101-105.
KAYNAK: islamvetarih.com
Kaynak Göster:
Yağmur, Celal. "Abbâsî Tercüme Akımı ve Me’mûn Dönemi Akademik Atılım Kronolojisi." İslam ve Tarih. 2026. Erişim Tarihi: Ekim 2, 2026 at 23:55. https://islamvetarih.com/abbasi-tercume-akimi-ve-memun-donemi-akademik-atilim-kronolojisi/.